• Het rijtuigenmuseum Van Schagen

    Ellen Toledo
  • Jaap van Schagen bij een rijtuig

    Ellen Toledo
  • Jan Beelen en neef Jan-Hein voor het bakkershuisje

    Ellen Toledo
  • Grafkelder van Adriaan Pauw in de Oude Kerk

    Ellen Toledo
  • Het bakkershuisje aan de Blekersvaartweg

    Ellen Toledo
  • Het grafmonument in de Oude Kerk met de huilende - Putti -

    Ellen Toledo

Monumentendagen goed bezocht

HEEMSTEDE Tijdens de Open Monumentendagen van 8 en 9 september openden monumenten in Heemstede en Bennebroek hun deuren. Zo kon er bij het rijtuigenmuseum Van Schagen aan de Achterweg/hoek Wilhelminaplein een kijkje genomen worden. Jaap van Schagen (88) gaf uitleg over de historie van het pand.

Ellen Toledo

Die historie begon in 1750, toen de uitbater van de herberg 'Het Wapen van Heemstede', waartoe dit gedeelte destijds behoorde, er een stalhouderij in bouwde voor paard en wagens. ,,In 1890 heeft de familie Van Schagen de stalhouderij overgenomen en zette deze voort tot 1950. Na 1950 werd er een showroom voor automobielen van gemaakt en werden er Simca's verkocht", vertelt Van Schagen. Langs de gevel werd een doorloop met ramen voor het publiek gemaakt, omdat op die plek geen trottoir was. Toen Jaap van Schagen op 74-jarige leeftijd met pensioen ging, is er van de showroom een koetsenmuseum gemaakt.

Van Schagen weet over elk rijtuig veel te vertellen, zoals de Duc, een damesrijtuig en de Victoria, een groot rijtuig speciaal voor dames met hoepelrokken. De naam Victoria komt van Koningin Victoria, die een rijtuig wilde die ruim genoeg was om met een hoepelrok in te zitten. En een jachtrijtuig waar de gasten met de rug naar de koetsier opzaten, rug aan rug, dos-á-dos. Trots wijst Van Schagen naar de wand waar de complete historie van het pand vanaf 1750 tot heden, te zien en te lezen is op oude prenten en foto's. Jaap van Schagen is dagelijks bezig in het museum, want de rijtuigen moeten goed onderhouden worden. ,,Want het koper moet glimmen", heeft hij vroeger altijd geleerd.

Ook het bakkershuisje aan de Blekersvaartweg was geopend voor publiek en werd druk bezocht. In 1885 kwam het perceel in handen van de familie Beelen. In het voorste gedeelte bevond zich het spekhok, een hok waar spek bewaard en gerookt werd. Na ontvangst van de bezoekers, wordt in het voormalige spekhok een film vertoond over de historie van het bakkershuisje (een pand van rond 1650) en de blekerijen. In het bakkershuisje werd vroeger brood gebakken voor mensen die werkzaam waren bij zo'n dertig blekerijen rond de Blekersvaart. Na de film laat Jan Beelen (84) in het bakkershuisje zien waar de oven en de rijskast hebben gezeten. Ook laat hij wat bijzondere attributen zien, zoals een stuk papier uit 1676 met betrekking tot de overdracht van grond. Jan Hein (81), een neef van Jaap vertelt hier iets over. In de tuin achter het pand laat de schoondochter van Jaap een mini-bleekveldje met waterhoos zien. Bijzonder zijn ook de twee pleetjes uit die tijd, een dames- en een herenversie.

In de Oude Kerk (uit 1625) op het Wilhelminaplein was de grafkelder van Adriaan Pauw (heer van Heemstede 1620-1653) te bezichtigen waar in kisten de stoffelijke resten liggen van Adriaan Pauw, zijn vrouw en een paar familieleden. In de grafkelder was het oppassen om je hoofd niet aan de gewelven te stoten en kon je niet rechtop staan. Theo Koetsier (betrokken bij de restauratie van de Oude Kerk) vertelde een bijzonder detail over het grafmonument. ,,Wat zo bijzonder is, is dat alles op het monument treurt, er zitten huilende putti (engelachtige beeldjes) op die steunen op schedels, wat vroeger niet gebruikelijk was, toen vaak juichende beeldjes met trompetjes werden gebruikt. Een interessant weetje waar niet veel mensen vanaf weten. Maar je ziet wat je weet", aldus Koetsier.